Grenspaal 269A
in de Hedwigepolder
en Doel
Op deze pagina treft u het fotoverslag van de ceremonie vanwege de herplaatsing en de ondertekening van de processen verbaal hiervan, van grenspaal 269A aan.
Doel
Verder een kleine impressie van Doel, de bijna verlaten plaats langs de Westerschelde.
De officiële ceremonie vanwege de herplaatsing van grenspaal 269a
De officiële ceremonie vanwege de herplaatsing van grenspaal 269a vond plaats op 23 september 2022 langs de nieuwe Scheldedijk in het grensgebied tussen Nederland en België. Namens de grenspalengroep waren Aafko, Eef, Geert, John, Mark en ik uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn.
De grenspaal is echter niet op de oorspronkelijke locatie teruggeplaatst. Door de aanleg van een nieuwe Scheldedijk, als gevolg van het Hedwige- en Prosperpolderproject, is gekozen voor een nieuwe positionering. De oude dijk komt namelijk te vervallen door de ontpoldering van het gebied.
De nieuwe locatie bevindt zich op zichtafstand van grenspaal 269b. Opvallend detail: grenspaal 269a is een kwartslag gedraaid geplaatst. De Koninkrijksleeuwen – in Nederland de Generaliteitsleeuw – wijzen daardoor niet naar het eigen land, maar naar de grenslijn. De paal zelf staat overigens exact op de officiële grens tussen Nederland en België.
De geschiedenis van grenspaal 269a, 269b en 269c
Vanaf grenspaal 269 (aan de andere zijde van de Schelde) loopt de Belgisch-Nederlandse grens dwars door het Verdronken Land van Saeftinghe.
In 1843, bij de officiële vastlegging van de grens, was dit gebied niet toegankelijk. Daarom werden hier destijds geen grenspalen of tussenstenen geplaatst.
Inpoldering van Prosper- en Hedwigepolder
-
In 1857 werd in opdracht van hertog Prosper van Aardenberg (1785–1861) de Prosperpolder ingepolderd.
-
In 1904 volgde de Hedwigepolder, vernoemd naar Hedwige de Ligne (1877–1938), hertogin van Aardenberg en echtgenote van een kleinzoon van hertog Prosper.
1905
Pas in 1905 konden in dit gebied officieel grenspalen en tussenstenen worden geplaatst. Daarom dragen de tussenpalen 269a, 269b en 269c het afwijkende jaartal 1905.
Dit afwijkende jaartal heeft ook te maken met het feit dat grenspaal 269 uit 1843 direct werd opgevolgd door grenspaal 270 (Muggenhoek/Nieuwe Aarenbergstraat). Tussen 269 en 270 ontbraken aanvankelijk markeringen in het ontoegankelijke gebied. Naast de drie tussenpalen zijn er destijds ook meerdere tussenstenen geplaatst om de grens duidelijk te markeren.
Ontpoldering en terugkeer van het water
Na jarenlange politieke en juridische procedures zijn zowel de Hedwigepolder als de Prosperpolder uiteindelijk teruggegeven aan het water. De ontpoldering maakte deel uit van natuurherstelmaatregelen en afspraken rondom de Westerschelde.
Een laatste procedure bij de Raad van State, onder andere over de aanwezigheid van PFAS in de Schelde, kon het proces niet meer tegenhouden. Op 25 oktober 2022 stroomde het eerste water de polders binnen, waarmee een nieuw hoofdstuk begon in de geschiedenis van dit grensgebied.
De ceremonie rond de terugplaatsing
De herplaatsing van grenspaal 269a werd gemarkeerd met een officiële ceremonie. Vertegenwoordigers van betrokken organisaties en leden van de grenspalengroep waren hierbij aanwezig.
Hiernaast staan diverse foto’s van de herplaatsing en de ceremonie ter gelegenheid van dit bijzondere moment in de geschiedenis van de Belgisch-Nederlandse grens.
Originele plaats aan de
Westerschelde. Foto: © wikipedia ©
Hedwige-Prosperproject
Ten behoeve van dit project is grenspaal 269a tijdelijk weggehaald.
Het grenspark Groot Saeftinhge meldt als volgt:
"Voor de inrichting van het gebied is de grenspaal op de Scheldedijk
weggehaald. Deze grenspaal kan nu weer worden teruggeplaatst.
Dit symbolische moment is geen geografische wijziging van de landsgrenzen.
Sterker nog, in dit gebied kent de samenwerking tussen de projectpartners geen grenzen. Grensoverschrijdende samenwerking is hier de basis. De onthulling van de grenspaal gebeurt dan ook door de commissaris van de Koning van Provincie Zeeland, Han Polman, en de gouverneur van Provincie Oost-Vlaanderen, Carina Van Cauter, en wel in het bijzijn van de burgemeesters van Hulst en Beveren."
Proces-verbaal van nazicht
Grensverdrag van Maastricht (1843) vastlegging van de grens tussen Nederland en België
Het Grensverdrag van Maastricht van 8 augustus 1843 (officieel: Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België betreffende de grensscheiding, met Reglement voor het plaatsen van grenspalen) legde de definitieve grens tussen Nederland en België vast.
Dit belangrijke grensverdrag vormde de juridische en praktische uitwerking van het eerdere Scheidingstraktaat van Londen (1839). In dat verdrag werd de onafhankelijkheid van België internationaal erkend, na de Belgische Revolutie van 1830.
Het verdrag vormt tot op heden de juridische basis van de huidige landsgrens tussen beide landen.
Hoewel de politieke scheiding in 1839 officieel werd geregeld, moest de exacte landsgrens nog nauwkeurig worden bepaald en fysiek worden gemarkeerd. Dat gebeurde in 1843 met het Grensverdrag van Maastricht. Daarbij werd niet alleen de grenslijn exact vastgelegd, maar werd ook een reglement opgesteld voor het plaatsen van grenspalen en tussenstenen langs de volledige Belgisch-Nederlandse grens.
Proces-verbaal van grenspalen en grenstussenstenen
Alle grenspalen en grenstussenstenen langs de grens tussen Nederland en België zijn officieel vastgelegd in een proces-verbaal. Deze administratieve vastlegging vindt zijn oorsprong in het Grensverdrag van Maastricht (1843) en vormt nog steeds de juridische basis voor het beheer van de landsgrens.
Tot op de dag van vandaag geldt dat iedere verplaatsing van een grenspaal of tussensteen officieel moet worden beschreven in een proces-verbaal (van nazicht). Dit document wordt ondertekend door:
-
De Commissaris van de Koning (Nederland)
-
De Gouverneur van de Koning (België)
-
De burgemeesters van beide betrokken grensgemeenten
-
Vertegenwoordigers van de Nederlandse en Belgische kadasters
Deze procedure waarborgt dat de Belgisch-Nederlandse grens juridisch correct blijft vastgelegd en dat eventuele aanpassingen zorgvuldig worden geregistreerd.
Een afschrift van het betreffende proces-verbaal treft u hieronder aan.
Doel
Doel (België): van onteigening tot krakersdorp Doel en de uitbreidingsplannen van de haven van Antwerpen
De Belgische plaats Doel, gelegen in de gemeente Beveren nabij de haven van Antwerpen, is vooral bekend geworden door de vergevorderde plannen om het dorp op te heffen ten behoeve van havenuitbreiding.
In het kader van deze uitbreidingsplan-nen werden huizen en gronden opge-kocht en onteigend. Veel bewoners vertrokken, waardoor een groot deel van het dorp leeg kwam te staan. Lange tijd leek het erop dat Doel volledig zou verdwijnen om plaats te maken voor nieuwe haveninfra-structuur.
Uiteindelijk werd besloten dat het dorp toch kon blijven bestaan, waardoor de geplande volledige ontmanteling niet doorging.
Leegstand en herbevolking van Doel
Door de grootschalige onteigening stonden veel woningen jarenlang leeg. Dit had grote gevolgen voor het straatbeeld en het sociale leven in het dorp.
Sinds 2003 daalde het officiële inwoneraantal sterk. In maart 2006 telde Doel nog slechts 202 officiële inwoners. Toch lag het werkelijke aantal bewoners hoger dan de officiële cijfers deden vermoeden.
Een klein deel van de herbevolking bestond uit nieuwe huurders die toestemming kregen om enkele vrijwillig verkochte woningen te betrekken. Het grootste deel van de nieuwe bewoners bestond echter uit krakers.
Krakers in Doel (bron: Wiki)
Volgens schattingen vestigden zich tussen de 150 en 200 krakers in leegstaande woningen in Doel. Deze situatie werd tijdelijk gedoogd door:
-
de Maatschappij Linkerscheldeoever (MLSO), eigenaar van een groot deel van de leegstaande huizen,
-
en de gemeente Beveren.
Door deze bijzondere situatie kreeg Doel landelijke en internationale bekendheid als bijna-spookdorp én als symbool van protest tegen grootschalige havenuitbreiding en onteigening.
Media-aandacht en toename van krakers in Doel (2006)
Begin 2006 kreeg Doel (België) veel media-aandacht, mede vanwege het grote aantal krakers in het dorp. Hierdoor ontstond het beeld dat er in Doel sprake was van een zekere mate van wetteloosheid, waarbij leegstaande woningen zonder veel problemen konden worden gekraakt.
Deze beeldvorming leidde tot een nieuwe golf van krakers en zelfs tot een toename van inbraken. De situatie zorgde voor onrust bij zowel de overgebleven inwoners als de lokale overheid.
Links
O.L.V.-ten-Hemelopneming kerk uit 1854.
Graffitiloos!
Onder
De molen uit de 17e eeuw en daarachter de kerncentrale.
Nultolerantiebeleid in Doel
Op 22 maart 2006 kondigde de burgemeester van Beveren aan dat de politiecontrole in Doel aanzienlijk zou worden opgevoerd. Er werd een nultolerantiebeleid ingevoerd voor alle illegale activiteiten, waaronder kraken en inbraak.
De Maatschappij Linkerschelde oever (MLSO), eigenaar van een groot deel van de leegstaande woningen, bood krakers de mogelijkheid om zich te regulariseren. Zij kregen de kans om hun gekraakte woning officieel te huren, mits zij voldeden aan strikte voorwaarden.
Voorwaarden voor regularisatie
Om in aanmerking te komen voor legalisatie als huurder moesten betrokkenen onder andere:
-
beschikken over vast werk of een stabiel inkomen
-
voldoen aan administratieve voorwaarden
-
wonen in een pand dat voldeed aan de Vlaamse Wooncode, of dat met beperkte kosten renoveerbaar was
In totaal werden meer dan 120 regularisatieaanvragen ingediend.
Einde van kraken in Doel
Sinds 2006 wonen er officieel geen krakers meer in Doel. Alle personen die een woning hadden gekraakt, zijn ofwel geregulariseerd als huurder, of uitgezet.
Het kraken van woningen in Doel wordt sindsdien niet meer gedoogd. Wanneer personen alsnog proberen een pand te kraken, worden zij uitgezet door de MLSO in samenwerking met de gemeente Beveren.
Doel vandaag
Hoewel Doel jarenlang symbool stond voor leegstand en onzekerheid, is het dorp uitgegroeid tot een plek met een unieke geschiedenis. De combinatie van onteigening, leegstand, krakers en politieke besluitvorming maakt Doel tot een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van de Antwerpse havenuitbreiding.
© Op alle foto's rust het auteursrecht.
Vraag s.v.p. vooraf om toestemming als je foto's gebruiken wilt.©
