226 - 230d
06-03-2022
fiets en lopen
vanaf de kerk in Nieuwmoer
237 - 238
'De Strontpaal'
Grens tussensteen 238a – beter bekend als 'de Strontpaal'
Tussen de grenspalen 238 en 239 zijn drie zogeheten grens tussenstenen geplaatst om het exacte grensverloop nauwkeuriger aan te geven. Eén daarvan is grens tussensteen 238a, die in de volksmond beter bekendstaat als 'de Strontpaal'.
Rond deze steen is opvallend veel historisch en lokaal overgeleverd erfgoedbekend.
De bijnaam ‘De Strontpaal’
Volgens de overlevering gebruikten dienstdoende douaniers deze plek om hun “grote boodschap” te doen. Of dit verhaal volledig op waarheid berust, blijft onzeker, maar dergelijke bijnamen komen vaker voor bij grensobjecten en zijn onderdeel van het immaterieel erfgoed rond historische grenzen.
Smokkelgeschiedenis en Geert Schrauwen
In de nabijheid van grenssteen 238a werd op 5 mei 1916 de beruchte smokkelaar Geert Schrauwen, ook bekend als ‘Klaveren Vrouwke’, doodgeschoten. Volgens lokale verhalen zouden zijn initialen 'KV' in de steen zijn gekerfd, wat de steen een extra historische lading geeft binnen de smokkelgeschiedenis van de regio.
Verdwijning en terugplaatsing
Rond 1973 verdween grens tussensteen 238a.
Eén overlevering stelt dat er tijdelijk een andere steen werd geplaatst, vermoedelijk de witte steen die op foto’s te zien is.
Een andere lezing vertelt dat Kamiel Van Velthoven, inwoner van Horendonk, hier een steen plaatste ter ere van zijn 25-jarig huwelijk, met een kruis, initialen KV en de huwelijksdatum 17/04.
De oorspronkelijke grenssteen 238a werd later teruggevonden en is in 2006 opnieuw op zijn historische locatie teruggeplaatst, waarmee een belangrijk stuk grensgeschiedenis werd hersteld.
.jpeg?etag=%22289702-6986ad72%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&ignoreAspectRatio&resize=2500,1354&quality=85 "Grens tussensteen 238a, bekend als de Strontpaal, historische grenssteen tussen Nederland en België")
238b - 239a
240 - 240a
.jpeg?etag=%226616a7-62082b33%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&ignoreAspectRatio&resize=2500,1667&quality=85)
.jpeg?etag=%2289ee99-6208e47e%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&ignoreAspectRatio&resize=2500,1667&quality=85)
246a - 246c
246d - 246f
246g
Opmerkelijke grensmarkeringen rond 246g
Het stalen buisje
Eef meldde onlangs een opmerkelijk verhaal over een stalen buisje in het straatwerk bij grenssteen 246g.
De huidige bewoner van het perceel vertelde hem dat zijn vader, auteur van het boek
'Huijbergen, gespleten heerlijkheid: geschiedenis van de Huijbergse grenzen van 1335 tot 1987',
ooit de grenssteen heeft verplaatst.
De reden hiervoor was praktisch van aard: de oorspronkelijke grenspaal stond in de weg, waardoor het niet mogelijk was om met de auto het erf op te rijden. Met zijn kennis van grens- en kadasterzaken heeft zijn vader de steen tijdelijk verplaatst, maar daarbij wel zorgvuldig de oorspronkelijke locatie gemarkeerd
.jpeg?etag=%225979-698701c0%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&quality=85 "Boek, Huijbergen, gespleten heerlijkheid: geschiedenis van de Huijbergse grenzen van 1335 tot 1987")
Deze originele positie werd vastgelegd met een stalen pijpje, dat tot op de dag van vandaag zichtbaar is in het straatwerk. Dit detail vormt een bijzondere getuige van zowel het historische grensverloop als de zorgvuldige omgang met grensmarkeringen.
Huijbergen
Nieuw ontdekte locaties
Naar aanleiding van een gemeentelijke grensschouwwerd in het proces-verbaal een tot dan toe onbekende grens tussensteen vermeld. Dit leidde ertoe dat Eef medio februari 2024 afreisde naar Huijbergenom de locatie te onderzoeken.
Ter plaatse wees de heer Hoeckxhem niet alleen op deze nieuw ontdekte tussensteen, maar ook op twee extra kadasterpaaltjesdie door het Belgisch kadasterwaren geslagen. Daarnaast werd Eef het buisje naast grenssteen 246ggetoond, een detail dat bijdraagt aan het inzicht in het historische en administratieve grensverloop.
Later ontdekte Aafko in dit gebied de oorspronkelijke grenssteen 241b, die al geruime tijd als verdwenen werd beschouwd.
Op 5 mei 2025bezochten Aafko en ik de locatie opnieuw. Ook deze keer troffen wij de heer Hoeckx, die opnieuw de kadasterpaaltjesen de extra tussensteenaanwees. Vanuit deze plek wist Aafko vervolgens de route te bepalen naar de herontdekte grenssteen 241b.
Wanneer wij onze route willen vervolgen, heeft de heer Hoeckxnog een bijzondere ontdekking voor ons in petto. Tussen grenssteen 246g en kadasterpaaltje 246g_#k1bevindt zich namelijk een extra grensaanduidingin een tuinhuis. In de bestrating is een lichter gekleurde steenzichtbaar, die markeert dat onder de grond een historische grenssteenligt.
Volgens de heer Hoeckx ligt deze grenssteen exact 15 meter van steen 246gen 15 meter van kadasterpaaltje 246g_#k1. Deze tot nu toe onbekende grenssteen heb ik genummerd als 246g1.
Het betreffende tuinhuis ligt precies op de Belgisch-Nederlandse grensen bevindt zich daarmee deels in Belgiëen deels in Nederland, wat deze locatie extra bijzonder maakt.
Eef maakte vorig jaar een situatiekaart van grenssteen 246g. In het aangrenzende kaartje heb ik de ontdekking en ligging van grenssteen 246g1ingetekend, zodat het historische grensverloop duidelijk inzichtelijk wordt.
246g1 - 241b (lost)
247 - 248c
249 - 250
.jpeg?etag=%22849c70-62097693%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&ignoreAspectRatio&resize=2500,3750&quality=85)
250a - 250b
© Op alle foto's rust het auteursrecht.
Vraag s.v.p. vooraf om toestemming als je foto's gebruiken wilt.©
