Nederland - België
Grenspaal 251 - 259b
Huijbergen - Putte
'De grensweg, de wellicht langste weg van Nederland'
Op deze pagina staan o.a. drie verslagen van bezoeken aan landgoed 'De Putse Moer', waar 6 grensstenen en 3 grenspalen op staan.
Ook zijn 3 bezoeken aan de ernaast gelegen 'Zwaluwenhof" beschreven. Deze tref je onder 'De Putse Moer' aan.
Pagina inhoud:
251 - 251e
Landgoed 'De Putse Moer I'
24 april 2022
Samen met Roel heb ik een afspraak gemaakt met de heer Van Thillo, eigenaar van het landgoed de Putse Moer.
Het domein ligt, zo vertelt de heer Van Thillo ons later, voor twee derde in Nederland en voor één derde in België. Daarmee is het een uniek grenslandgoed tussen beide landen. Op het terrein bevinden zich drie officiële grenspalenen zouden in totaal zes historische grensstenen moeten liggen.
Van Frans, Eef, Aafko en Peter weten we al dat grenssteen 251h onvindbaar is.
Omdat ik graag zelf alle grenspalen en -stenen wil bezoeken en fotograferen, hebben we de afspraak met de heer Van Thillo gemaakt. Hij ontvangt ons uiterst vriendelijk en is bereid ons alles op het landgoed te laten zien.
Na een hartelijke kennismaking vraagt de heer Van Thillo wat we graag willen bekijken, waarna hij ons meeneemt langs de verschillende grenspalen en -stenen op het landgoed.
Het wordt een indrukwekkende wandeling van ruim 2,5 uur door de prachtige natuur van de Putse Moer, waarbij we alle aanwezige grenspalen en –stenen bezoeken.
Tijdens de tocht passeren tal van historische en geschiedkundige onderwerpen, die de heer Van Thillo met plezier toelicht. Hierdoor krijgt de wandeling niet alleen een geografische, maar ook een cultureel-historische waarde.
Halverwege onderbreken we de route voor een kennismaking met mevrouw Van Thillo. Onder een stralende zon genieten we van koffie en thee, voordat we onze grenswandeling over het unieke Nederlands-Belgische landgoed vervolgen.
Na een intensieve wandeling, die we als uiterst gezellig ervaren, staan we dan oog in oog met de laatste grenspaal, nr. 254. Hier nemen we afscheid van dhr. van Thillo en bedanken hem voor de warme ontvangst en prachtige rondleiding.
Roel en ik rijden hierna naar de buur die ons over zijn terrein leidt naar paal 255 en toestemming geeft naar steen 254a te zoeken. We doen onderweg paal 256 nog aan en naast paal 257 genieten we van de lunch. Hierna pakken we nog door t/m de laatste 10 van de ’26 Putse stenen’.
251f - 254a
.jpeg?etag=%22799f82-6278b590%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&ignoreAspectRatio&resize=2500,1667&quality=85 "Grenssteen 253b")
Landgoed 'De Putse Moer II
1 april 2023
Excursie Grenspalengroep Nederland op Landgoed
Rondleiding langs Grenspalen.
Op zaterdag 1 april 2023 kwam de Grenspalengroep Nederland met 15 leden bijeen op het prachtige landgoed 'De Putse Moer' voor een bijzondere excursie. Rond 10:15 uur startte de dag met een gezamenlijke verzameling, waarna het programma officieel van start ging.
Tijdens deze excursie kregen de deelnemers een uitgebreide rondleiding van dhr. Van Thillo, eigenaar van het landgoed. De tocht voerde langs diverse historische grenspalen en grensstenen, waarbij interessante achtergrondinformatie en verhalen werden gedeeld over de geschiedenis van de landsgrenzen.
Dit groepsevenement werd al langere tijd met enthousiasme tegemoet gezien en stond bovendien in het teken van de (bijna) afsluiting van het zoekseizoen. Voor veel leden vormde deze dag een mooie gelegenheid om samen terug te blikken op eerdere activiteiten.
Ondanks minder gunstige weersvoorspellingen viel het weer uiteindelijk mee. Af en toe viel er een lichte regenbui, maar dat hield de groep niet tegen om volop te genieten van deze leerzame en gezellige dag in de buitenlucht.
Na een kennismaking met dhr. Van Thillo startte de groep aan een indrukwekkende wandeling over het landgoed. Wat aanvankelijk een korte tocht leek, bleek uiteindelijk uit te groeien tot een ruim drie uur durende rondleiding langs historische grenspalen en grensstenen.
Onze gastheer ontpopte zich als een gepassioneerd verteller, die met enthousiasme zijn uitgebreide kennis van de geschiedenis en lokale overleveringen deelde. Dit maakte de excursie niet alleen informatief, maar ook bijzonder boeiend voor alle deelnemers.
Halverwege de dag werden we uitgenodigd om op het landgoed te lunchen, waar we konden opwarmen bij de sfeervolle open haard. Dit zorgde voor een aangename onderbreking van de wandeling en bood ruimte voor gezellig samenzijn.
Na afloop bedankten we dhr. Van Thillo voor zijn gastvrijheid, de inspirerende rondleiding en de vele verhalen. Vervolgens bezochten we nog de laatste grenssteen op het domein, waarna we onze route voortzetten richting de buurvrouw.
Landgoed 'De Putse Moer III
10 december 2025
Op 10 december 2025 bezoeken we met vijf personen opnieuw het landgoed de Putse Moer. Met toestemming van de heer Van Thillo gaan Eef, Marc en ik gericht op zoek naar de verdwenen grens-tussen-steen 251h.
Maud en Sofie helpen ons met zoeken, nadat zij eerst de 3 grenspalen 252, 253 en 254 hebben bezocht. In hun tocht langs de grens met België en Noord-Brabant ontbraken deze nummers hen nog.
De terreinopzichter van het domein begeleidt ons naar zowel de grenspalen als naar de locatie waar grenssteen 251h volgens oude bronnen zou moeten liggen.
Ondanks ruim anderhalf uur intensief zoeken, blijft de steen - helaas -onvindbaar.
Voorlopig gaan we daarom uit van de overlevering, dat grenssteen 251h rond 1975/1976 tijdens werkzaamheden bij het ven waarschijnlijk onder het zand is verdwenen.
.jpeg?etag=%22167cdb-693bbdb6%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&quality=85 "Foto's van grenspalen en -stenen op landgoed de Putse Moer")
De 'Zwaluwenhof' I, II en III
24 april 2022, 1 april 2023 & 10 december 2025
24 april 2022
1 april 2023
De Zwaluwenhof is een landgoed naast de Putse Moer, en ook dit domein wordt door de Nederlands-Belgische grens doorkruist. Op het terrein wordt de grens gemarkeerd door grenspaal 255, een belangrijke referentie voor (grens) geschiedenis liefhebbers.
Op zondag 24 april 2022 ging ik op zoek naar deze grenspaal. Onderweg kwam ik een dame op de fiets tegen. Toen ik haar naar de paal vroeg, verwees ze me vriendelijk door naar de buren. Ik liep daarop het pad van de 'Zwaluwenhof' op en belde aan bij het woonhuis. Een buitengewoon vriendelijke mijnheer deed open en nog voordat ik mezelf kon voorstellen, zei hij lachend:
“U komt voor de grenspaal.”
Mijn verbaasde gezicht moet hem zichtbaar plezier hebben gedaan. Hij vervolgde:
“U sprak zojuist mijn vrouw, en die heeft me al gebeld. Zal ik u voorgaan?”
Deze spontane en hartelijke ontmoeting is opnieuw een van de vele bijzondere verhalen die ik verzamelde tijdens mijn lange wandeltocht van Vaals naar Cadzand, momenten die deze unieke grenswandeling onvergetelijk maken.
Op deze dag hebben we ook een afspraak gemaakt om samen met 15 deelnemers van de Grenspalengroep Nederlandde niet voor publiek toegankelijke grenspaal 255op de 'Zwaluwenhof' te mogen bezoeken.
We worden hartelijk ontvangen door Annemie, bewoonster van de Zwaluwenhof. In alle rust leidt zij ons over het landgoed richting grenspaal 255. Het was bijzonder leuk om te horen dat zij zich mijn eerdere bezoek, een jaar eerder, nog goed kon herinneren.
Annemie toont oprechte interesse in alles wat met grenspalen en grensgeschiedenis te maken heeft, en krijgt van de specialisten binnen onze groep uitvoerig uitleg.
Na de wandeling worden we binnen gastvrij onthaald met koffie en thee. Aan tafel ontstaan mooie en interessante gesprekken, waarbij zelfs een vlucht- of smokkeltunnel uit de periode 1914–1918 als gespreksonder-werp voorbij komt. Het maakt deze bijzondere grensexcursie op de 'Zwaluwenhof' meer dan compleet.
Zwaluwenhof III
10 december 2025
Op 10 december 2025 mag ik mee met Maud en Sofie, twee gezellige en echte Brabantse dames die al enkele jaren bezig zijn om de grens tussen België en hun geliefde Noord-Brabant volledig in kaart te brengen en alle grenspalen te fotograferen. Aan het begin van de dag ontbraken er nog zes grenspalen op hun lijst.
Op het landgoed Putse Moer konden ze zojuist drie van deze ontbrekende palen bezoeken en afstrepen.
Hierna hadden we het geluk dat mevrouw Annemie thuis was op de 'Zwaluwenhof', waardoor zij ons per-soonlijk kon voorgaan naar grenspaal 255.
Voor Maud en Sofie was het een euforisch moment om ook grenspaal 255 te kunnen fotograferen.
Voor mij was het een plezierig weerzien met Annemie. Deze bijzondere ontmoe-tingen maken onze grenswandelingen telkens weer zeer waardevol en bijzonder.
Detail:
In 1887 werd ontdekt (zie het proces-verbaal hieronder) dat grenspaal 259, niet op de plaatst stond zoals was overeengekomen in het Verdrag van Maastricht en zo ook was geverbaliseerd.
Extra info:
Vanwege de verschuiving van het zand, zijn veel origineel geplaatste tussenstenen behoorlijk diep onder het zand komen te liggen.
Medio jaren (19) '60 zijn er lange ijzeren staven gemaakt met bovenaan het nummer van de steen waar deze ijzeren staaf naast staat.
In 2013 heeft Frans samen met Aafko een staaf bij nr. 10 geplaatst. Zie hun reportage hier. De aluminium nummers aan de ijzeren staven zijn ook door Frans gemaakt.
Frans en Aafko: het plaatsen van de staaf bij nr. 10
De paal stond 9 meter van die plaats af.
In 1888 is dit hersteld en is paal 259 9 mtr. verder geplaatst. Dit is als zodanig ook geverbaliseerd. (zie PV 1888).
Eef heeft eens alle stenen heeft uitgegraven, maar steen 18 hield zich verborgen. Samen met Geert lukte het ook deze steen bloot te leggen. De reportage daarvan vind je hier. Schrik niet, de steen lag in 2021 ± 130 cm diep.
De (26) tussenstenen aan de Putse duinen
Kaartje van de site van Peter Dirven, gemaakt door Frans Meeus.↑
Ver voor 1888 vermoedde men een grensverschuiving vanwege erosie, verstuiving en wegspoeling door regenwater, had een deel van de duinen zich verplaatst in Zuidelijke riching.
Besloten werd om 25 kleinere grensstenen (25 x 25 x 100 cm) langs het duin te plaatsen. Op de kop werden de letters N en B erin aangebracht en daartussen een streep, die de grens voorstelt. Als laatste wordt een grotere Arduinen steen (40 x 40 x 100 cm) geplaatst. Dit punt heet A en zo wordt ook deze steen genoemd. Dit werd in 1888 uitgevoerd n.a.v. het proces-verbaal uit 1887 van de
klik op de afbeelding voor het Pv van 1887 in .pdf
De stenen worden (opmerkelijk) genummerd van grenssteen 259a naar grenspaal 259. Omdat ik de grens wil 'wandelen' van Vaals naar Cadzand, vermeld ik hieronder de 'Putse stenen' in omgekeerde volgorde, te beginnen met steen 259-25.
Ik verwijs u overigens graag naar de 'Tijding' uit 2016, waarin Frans Meeus vanaf pagina 4 veel informatie schrijft over het historisch erfgoed van de palen en stenen en een episode wijdt aan de 'Putse stenen', waaruit ik heb geput.
Klik hiernaast voor het aanvullende proces-verbaal van 1888. →
Van Frans weet ik dat het stuk uit de 'Tijding' uit 2016 een ingekorte en aangepaste versie is van het artikel 'Grenzen, grenspalen en grensstenen in de Polder' dat Frans medio 2015 schreef. Klik op de tekst voor het hele artikel van Frans.
© Op alle foto's rust het auteursrecht.
Vraag s.v.p. vooraf om toestemming als je foto's gebruiken wilt.©
