BENL || 1 - 25b | Grenspalen en -stenen, borders and bordermarkers

←

Grenspalen Zuid 1 - 25b

→

Nederland - België

Grenspaal 1 - 25b

Vaals - Mheer

'De grensweg, de wellicht langste weg van Nederland'

Start van de tocht over 'de Grensweg'
van grenspaal 1 in Vaals naar
grenspaal 369 in Cadzand

De tocht van Vaals naar Cadzand start exact op het werkelijk drielandenpunt van België, Duitsland en Nederland (BEDENL) in Vaals. Hier staat de zgn. Bischmarksteen, met de nummers van 3 landen erin gebeiteld, 1032(BE), 193 (DE) en 1 (NL).

Hoogste punt van Nederland

Vandaar voert de tocht eerst naar het toeristisch drielandenpunt op het hoogste punt van Nederland (322,5 meter boven NAP) en vandaar gaat 'de Grensweg, wellicht de langste weg van Nederland' naar grenssteen 1a.

Toeristisch drielandenpunt

Hoewel grenspaal 1 (BENL) niet exact op het geografische drielandenpunt staat, kan deze plek sinds 17 mei 1927 (Hemelvaartsdag) gelden als het symbolische startpunt van de route. Het wordt gezien als het toeristisch drielandenpunt.

844 grensobjecten

Vanaf hier volgt de tocht de Nederlands-Belgische grens, langs in totaal 400 grenspalen en 444 tussenstenen, van grenspaal 1 in Vaalstot grenspaal 369 in Cadzand, aan de Noordzee.

Overzichtskaart met locaties van grenspalen 1–25b langs de Belgisch-Nederlandse grens.

Unieke route

Deze unieke route verbindt drie landen, landschappen en geschiedenissen, en is daarmee een bijzondere wandeltocht dwars door Nederland.

Replica 193

De V.V.V. Vaals liet een replica plaatsen van de zogeheten Bismarckpaal (grenspaal nr. 193).

Op het echte (vier-) Drielanden- punt stonden ooit 2 originele stenen.

De replica staat bij de tweeling steen #193 op het toeristisch drielandenpunt/het hoogste punt van Nederland.

De Bischmarkpaal voert aan Duitse zijde het nummer 193, aan Belgische zijde nr. 1032 en aan Nederlandse zijde nr. 1. waarmee het een echte drielandensteen is.

Hier start de (wandel)tocht van grenspaal 1 naar grenspaal 369, van Vaals naar Cadzand: een leerzame tocht! Een tocht die ons veel zal leren over de geschiedenis en topografie.

Een tocht waarop veel mensen worden ontmoet en de prachtigste gebieden van Nederland worden bewandeld en aangedaan, soms via verharde wegen, soms onverhard en soms struinend naar midden in een veld of bijna ondoordringbaar bos.

Grenspaal 1

Hoogste punt van Nederland:

322,5 mtr. boven NAP.

We lunchen bij Taverne 'De Grenssteen' (aanrader).

Het peper en zoutstel en de tap mogen genoemd.

Grenssteen 193

De enige steen op het feitelijke Drielandenpunt.

Vierlandenpunt

Van een goede vriend kreeg ik deze ansichtkaart

Vierlandenpunt

van het Vierlandenpunt, verstuurd in 1909.

Vierlandenpunt Moresnet | Grenspalen en historische informatie

Meer info over Neutraal Moresnet vind u hier.

bron:©wikipedia©

1a - 9

Grenssteen 1a

We volgen de grens met België

in Westelijke richting, via

een bospad, waar we de 1e grenstussensteen tegen komen.

Grenspaal 2

We volgen het pad.

Na ± 300 mtr. staat paal 2.

Kadasterpaaltje

Tussen paal 2 en 3 komen we nog

een zgn. kadasterpaaltje tegen.

Paaltje VM

Even verder treffen we een paaltje

met inscriptie 'V M"

Grenspaal 3

We gaan bergafwaarts naar

de Gemmenicherweg,

en slaan daar linksaf naar paal 3.

De grens van het wegdek is niet de

feitelijke grens, die een paar meter naar rechts ligt.

Grenssteen 3a

In het wegdek kan de verdwenen grenssteen 003a liggen.

Grenssteen 3b

We steken de weg over, het bospad in

en gaan bergopwaarts. Na ± 300 mtr.

staan we bij steen 3b.

Grenspaal 4

We volgen het bospad waar in 2016

Wilma startte de boom om te duwen.

In 2023 ligt de boom, geveld naast paal 4.

Grenssteen 4a

400 mtr. lopen we verder en komen

bij steen 004a.

Grenspaal 5

Op amper 200 mtr,

staat paal 005.

Het is de hele tocht wel stijgen en dalen.

Grenssteen 5a

Na een kleine 300 mtr. treffen

we steen 005a.

Grenssteen 5b

We lopen 150 mtr. verder tot

grenssteen 005b.

Grenspaal 6

We vervolgen het pad 200 mtr.

zakken even stijl naar beneden

en zien paal 006.

Russisch kruis

Wij volgen eerst de grens om bij het zgn. 'Russisch kruis' te stoppen.

'Ter herinnering aan de Russische krijgsgevangenen die tussen 1916 en 1918 de dood vonden'

Van hier lopen we naar steen 006a.

Grenssteen 6a

Deze steen staat hemelsbreed zo'n 350 mtr. verder. Het is echter een kilometer dalen en stijgen

en banden van de bosbouwvoertuigen deden niet veel goed aan sommige paden.

We banen ons hier een weg door het struikgewas

Grenspaal 7

Dit nummer verdient het

beter te worden onderhouden.

Wij steken hier het veld over om op de 'Sentier 58' te komen,

Grenssteen 7a

een wandelroute dwars over

golfbaan de 'Mergelhof' en verder naar steen 007a.

Een uitzicht.

We volgen 'Sentier 58', dwars over de golfbaan

Grenssteeen 7a

en sluiten via een hekje aan op de 'Terbruggen', we slaan rechstaf

en lopen via Camping 'Du Vieux Moulin'

naar steen 007a, die langs de Geul ligt.

Op de camping treffen we

ook nog enkele stenen aan.

Grenspaal 8

Verscholen in het groen, op de camping,

staat paal 008, op de grens staan ook

nog 2 betonnen stenen.

Grenspaal 9

We lopen terug de camping op

en houden rechts aan en lopen

over de brug en slaan direct rechts af. Langs de 'Geul' lopen we naar paal 9.

←

Grenspalen Zuid 1 - 25b

→

9a - 15

9a_op weg erheen

Vanaf paal 9 loopt een kort(er) pad naar steen 9a.

Omdat we weten dat het gebied zo mooi is

nemen een langere route en gaan terug

naar paal 8 en lopen daar verder.

Hier komen we dan o.a. (op) uit.

Grenspaal 9a

Steen 9a staat boven op de berg die we vanaf

de brug zien, aan de rand van de bosrand,

in het midden van het veld.

Grenspaal 10

We lopen langs de rand van het veld.

Paal 10 verwacht je op de grenskniek,

toch staat ze enkele meters verder.

Grenssteen 10a

We lopen langs de rand van het veld

verder langs de grens. Na ± 400 mtr.

staan we bij steen 10a.

We lopen verder langs de grens.

Grenssteen 10b

Bij een haag gaan we naar links en kunnen

via het erf van nr. 56 de 'Rue de Beusdael' op.

Steen 10b staat in een weiland achter huis nr. 78.

Net voor de woning loopt een breed pad, rechts het weiland in.

Grenspaal 11

We lopen terug naar de weg en slaan

direct rechtsaf 't'Veld' in en zien

paal 11 direct staan.

Grenspaal 12

We volgen 'Rue de Beusdael'

naar het zuidelijkste punt van Nederland

paal 12. Mooi punt om te poseren.

We lopen terug naar hoeve 'de Eik'

Grenssteen 12a

en lopen hier over het pad dat over

het erf gaat naar steen 12a

die op ± 500 mtr. van de hoeve staat.

12b_Onderweg

Overzicht onderweg naar steen 12b.

De meanderende 'Terzieterbeek'

die deels ondergronds loopt

lezen we op dit bord.

Grenssteen 12b

Net voorbij steen 12 zijn we linksaf een wandelpad ingeslagen

en komen op de 'Terzieterweg'.

De eigenaar van camping 'Alleleijn' geeft ons toestemming

steen 12b te bewandelen.

13a_op weg erheen

De kaart leert dat we via 13a lopen en daarna naar 13.

Waar de 'Terzietenweg' overgaat in een bospad, stoppen we voor de lunch,

aandachtig gadegeslagen door een roodborstje.

Grenspaal 13

We vervolgen en lopen tot een

trapje, links naar beneden. We lopen

langs steen 13a naar paal 13, die t.h.v. een hoeve

met daarnaast enorme varkenstallen, staat.

13 onderweg

Onderweg 'schieten' we nog wat

plaatjes van het moois dat

we tegenkomen.

Grenssteen 13a

We lopen terug naar steen 13a.

Van hier lopen we de trap weer op

Grenspaal 14

en steken rechtdoor, omhoog.

Na 300 mtr. slaan we linksaf

naar paal 14.

Grenspaal 15

Paal 15 staat 300 mtr. verder,

wandelend over het bospad.

Tussenpaaltjes

Wittem en Voeren

Grensmarkeringen (tussensteentjes) bij Wittem op de Belgisch-Nederlandse grens

Vanwege een grensstrijd over waar en hoe de grens tussen de grenspalen 15 en 16 nu eigenlijk exact loopt, zijn in 1978 tussen beide palen 29 stuks extra betonnen grenstussenstenen geplaatst.

Deze stenen wijken af van al eerder extra geplaatste tussenstenen. Ze zijn van beton, in de kop is nummer 15 ingebeiteld en iedere steen kreeg aan de zijkant het uniek volgnummer ingebeiteld, dat overeenkomt met het nummer van het knikpunt, zoals aangegeven op het terreinplan.

Zo moet dan voor altijd exact duidelijk zijn hoe de grens hier loopt.

Terreinplan (deel 2)

Tussenpaaltjes Wittem en Voeren grenspalen bordermarkers

Technisch verslag

15/24

24 januari 2026

Bezoek aan tussensteen 15/24 – januari 2026

Op 24 januari 2026 ga ik samen met Rob, Aafko, Wil en Rob op pad om gericht te zoeken naar de 24e tussensteen (15/24).

Deze grens-tussensteen staat bekend als moeilijk vindbaar en we willen vaststellen of de steen nog aanwezig is.

Voor mij is dit de tweede keer dat ik deze tussenstenen langs de landsgrens bezoek. Tijdens een eerdere tocht in oktober 2022 wist ik alle 29 tussenstenen binnen twee uur te lokaliseren.

Ook dit keer lopen we het volledige traject na. Alle tussenstenen blijken nog aanwezig te zijn, inclusief tussensteen 15/24, waar de zoektocht om draaide.

15/24

Groepsfoto bij tussensteentje 15/29

15/25 - 15/29

15/25

15/26

15/27

18/28_voorwerk

15/28

15/29

←

Grenspalen Zuid 1 - 25b

→

Grenspaal 16

Net na steen 15-29 staat paal 16

aan de rand van een veld.

Vanaf hier is steen 16a al zichtbaar.

Grenssteen 16a

Ik steek het veld over en zie langs

de Givelderweg, steen 16a staan.

16 -16a

16a

24 januari 2026

Op 24 januari 2026 gaan Rob, Aafko, Wil, Rob en ik nog eens langs grenssteen 16a, vandaar naar 16b en onderzoeken we de helling achter 16b naar grenspaal 17 in het Geuldal.

16b

oktober 2022

Grenssteen 16b

Ik steek hier de weg over en

loop langs de rand van een veld en

volg de grens. In een 2e veld staat

deze steen, exact in de hoek.

Overzicht van de grenspalen en -stenen boven het Geuldal GP 17

16b Xtra

oktober 2022

Na steen 16b op de grenslijn,

'struikel' ik over deze steen.

Een Arduinen steen, te groot

voor een Kadasterpaaltje en iets te klein
voor een grenssteen?

16B, 16b+ en 17

16b Xtra

januari 2026

Onderzoek bij grenssteen 16b en grenspaal 17

Op 24 januari 2026 bezoeken we met z’n vieren het bos en de helling achter grenssteen 16b, in de richting van grenspaal 17 in het Geuldal. Het doel van dit bezoek is het terugvinden van een grenssteen die ik hier in 2022 ontdekte.

Het bos blijkt sterk veranderd ten opzichte van eerdere bezoeken. Meerdere bomen zijn omgevallen en de bodem is bedekt met een dikke deken van bladeren. Hierdoor is de eerder gevonden steen niet meer zichtbaar en wordt niet teruggevonden.

Wel treffen we, exact op de eerste grensknik, circa 75 meter na grens-steen 16b en precies op de landsgrens, een oude natuurstenen markering aan.

Kadastersteen na steen 16b en boven grenspaal 17 in het Geuldal

Op de twee daaropvolgende grensknikken vinden we telkens een kleine steen die sterk doet denken aan een Kadastersteen.

Opvallend bij beide stenen is een oranje geverfde ijzeren pijp. Beide fungeren duidelijk als extra grensmarkeringen en bevestigen het verloop van de landsgrens op deze locatie.

16b_a

24 januari 2026

16b_(natuur) steen a

16b_b

24 januari 2026

16b_(kadaster) steen b

16b_c

24 januari 2026

16b (kadastersteen) c

17

oktober 2022

Grenspaal 17

Lage waterstand in de Gulp

Torenhoge brandnetels

Vanaf steen 16b is het een hele tour

om bij paal 17 te komen.

Gelukkig was de Gulp zo goed

17a

oktober 2022

Grenssteen 17a

Aan de Grensweg/Nurop

hoort deze steen onder een talud

aan de Gulp te staan.

Ze ligt er echter op haar zij in.

t.h.v. de duiker.

Ook hier lijkt de grens op straat zichtbaar.

Even voorbij steen 17a: 'La Frontière'.

17a

januari 2026

📍 Grenssteen 17a nog steeds in de beek

Op 24 januari 2026 ga ik opnieuw kijken bij grenssteen 17a. In oktober 2022 lag deze historische grenssteen al in de beek en drie jaar later is de situatie helaas nog steeds hetzelfde.

Reden om de omgevallen grenssteen opnieuw te melden bij de Provincie en het Kadaster, zodat herstel en bescherming van dit erfgoed kan plaatsvinden.

18- 20

Grenspaal 18

Onderaan de glooing staat paal 18.

Via Nurop loop ik het Nuroperveld af

Grenspaal 19

Terug via Nurop, volg ik de Plankerweg en sla aan het einde

rechtsaf de N598 op, direct

door de bocht staat paal 19.

Grenspaal 20

Na een stukje over deze weg zie ik

paal 20 al snel staan.

De Provinciale weg is ook de grens.

In augustus '23 is de paal versierd

met de driekleuren van België en Nederland.

Met Stefan Latif en aan de overkant

overige familieleden uit Burkina Faso.

21 - 25b

Grenspaal 21

Bij paal 20 sla ik linksaf

de 'Neutrale weg' in. Op de kruising van

de 'Ulvend' en de 'Neutrale weg'

achter Noorbeek staat paal 21.

Grenspaal 22

Net voor een prachtig onderhouden

pand en dito tuin staat GP 22,

goed toegankelijk vanaf de openbare weg.

We lopen verder via het Ulvend en Kattenroth.

Grenssteen 22a

verder is er een in memorie

Via het Kattenroth en het Bospad

komen we bij GS 22a. Bijzondere plek..

GS 22a ligt ietwat schuin, in een metalen 'harnas'

Nabij Grenssteen 22a

op de foto een jonge man met een grenspaal

Sja, soms zijn er geen droge voeten......

Grenssteen 22b

Vanaf de Katenrot en de bosweg,

vervolgen we de grens tot de Onderstraat.

Exact op de grens ligt grenssteen 22b.

Grenssteen 22c

Hier moeten we gaan omlopen. We vervolgen de Onderstraat naar het Oosten, tot de Klompestraat.

volgen deze als Wesch en het Mheerelindje. Slaan na een flinke klim bij de camping linksaf de Voerenstraat in en gaan de 1e weg linksaf, de 'Stashaag' in,